احصای فعالیت ها و هزینه یابی بر مبنای فعالیت: چنانچه نتوانیم چیزی را اندازه گیری کنـیم ، نمی توانیم آن را مدیریت کنیم. هزینه یابی مبتنی بر فعالیت زیربنا و مکمل نظام مدیریت مبتنی بر عملکرد و مدیریت استراتژیک هزینهها خواهد بود. کاپلان و نورتون (1998) سیستم های سـنتیرا پاسخگوی احتیاجات مدیران نمی دانند و فراتر از آن، استفاده از اطلاعات کسب شـده از آنهـا را سبب گمراهی و تصمیمگیری های نادرست مدیران برمی شمارند. نیاز به اطلاعات عملیاتی درباره هزینه ها، مقدمه ظهور سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت 1را فراهم کرد. این سیستم دو دیـدگاه اساسی دارد؛ دیدگاه نخست بیان کننده تخصیص هزینه ها از منابع به فعالیت ها و از فعالیت هـا بـهاهداف هزینه (شامل مشـتریان و محصـولات) اسـت . اطلاعـات فـراهم شـده در ایـن بخـش، از تصمیمهای کلیدی سازمان مانند قیمت گذاری و اولویت هایی برای اقـدامات اصـلاحی پشـتیبانی می کند. دیدگاه دوم پاسخگوی نیاز سازمان به اطلاعاتی درباره عوامل مؤثر بر فعالیـت هـا اسـت .
سازمان با در اختیار داشتن این فعالیتها می تواند عملکرد خود را بهبود دهد (تایسـن، ایسـریلن وجورگنسن، 2004).
مدیریت عملکرد: مدیریت عملکرد میان برنامه استراتژیک، توسعه اسـتراتژی، تعیـین اهـداف وکنترل، رابطه اصلی ایجاد می کند، به نحوی که نسبت به پیگیـری اهـداف اسـتراتژیک اطمینـانحاصل شود (کاپلان و نورتن، 2001). بودجـهریـزی بـر مبنـای عملکـرد، بـا توسـعه معیارهـایعملکردی مستخرج از بیانیه مأموریت، اهداف مرتبط و برنامه استراتژیک سازمان، آغاز مـی شـود .
هنگامی که معیارها تنظیم شدند، فرایند به سمت مدیریت عملکـرد حرکـت مـی کنـد کـه شـاملاستفاده از داده های عملکرد در تصمیم گیری به ویژه در محدوده های کارکردهای اصلی مـی شـود(کوتاس، 2004). هنگامی فرایند کامل میشـود کـه مـدیران ارشـد و برنامـه ریـزان سـازمان، ازاطلاعات استخراج شده برای تصمیم گیری در مورد برنامـه ریـزی، سـازمان دهی،کارمنـد، توسـعه،ارزیابی و تدوین بودجه استفاده کنند (ریونبرک، 2004).
2. مدیریت تغییر
چنین تغییر رویکردی مستلزم تحول در مدیریت سنتی بودجه است. این تغییرات می توانند شـاملاعطای اختیار و انعطاف های بیشتر به مدیران و واحدهای اجرایی، فـراهم آوردن اطمینـان خـاطربیشتر برای واحدهای اجرایی (افزایش میزان اطمینان در تأمین بودجه مستلزم برداشتن گام هـایموازی) و افزایش فشار بر واحدهای اجرایی برای بهبود مدام در نتایج برنامههـا باشـند. گـاهی در بررسی ساختار و سیستم های یک سازمان، پیش از استقرار سیستم بودجه ای، مشاهده می شود که یک وظیفه بین چند واحد کاملاً مجزا تقسیم شده اسـت ، از ایـن رو تنظـیم بودجـه و کنتـرل آن دشوار می شود. در این گونه موارد، وظیفه مربوطه باید به یک قسمت یا واحد معین انتقال یابد. از
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. Activity based costing
طرفی با مطالعه سازمان، باید دوباره کاریها حذف شوند تا دیگر شـاهد ایـن مسـئله نباشـیم کـهقسمت ها و واحدهای مختلف در یک سازمان، وظیفه یکسـانی را تکـرار کننـد و حتـی دفترهـا و حساب های مشابهی داشته باشند (خشایی و خطیبی، 1386).
تحول سیستم اطلاعاتی
اصلاح فرایند بودجهریزی، علاوه بر منابع انسـانی و مـالی، مسـتلزم سـرمایهگـذاری معنـادار درتکنولوژی اطلاعات و به طور خاص در سیستم های اطلاعات مدیریت است (مـک نـاب و ملـس،2003). چنانچه فرایند بودجه ریزی با اطلاعات عملکردی همراه باشد، دو خصوصیت متمایزکننده نسبت به بودجه ریزی سنتی خواهد داشت: 1. دسترسـی بـه اطلاعـات مناسـب در مـورد اهـدافاستراتژیک، نتایج و هزینه ها، به منظور نتیجـه محـوری بودجـه ریـزی 2. اسـتفاده واقعـی از ایـن اطلاعات در هر مرحله از فرایند بودجه ریزی برای تصمیم گیری مناسب (جویس، 2011).
حسابداری تعهدی: سیسـتم حسـابداری سـنتی بـر رعایـت محـدودیت هـای خـرج کـردن ومسئولیت پذیری در برابر جریان های نقدی و مانده ها، تأکید اندکی دارد. اطلاعات تعهـدی، بـرایبررسی دقیق هزینه یابی کامل خدمات و شاخص اثربخشی عملکرد برنامه ریـزی شـده، نگهـداری می شود. از طرفی در این رویکرد، اطلاعـات در زمـان کمتـری گـردآوری مـیشـوند (دامغانیـان،1388). در بودجه ریزی عملیاتی، علاوه بر تفکیک اعتبارات به وظـایف، برنامـه هـا، فعالیـت هـا وطرح ها، حجم عملیات و هزینه های اجرای عملیـات دولـت و دسـتگاههـای ذی ربـط بـر اسـاسروش های حسابداری بهای تمام شده محاسبه و تعیین می شود که این مسئله، نیاز بـه حسـابداریتعهدی را بیشتر میکند (کردستانی و ایرانشاهی، 1388).
انگیزش کارکنان
فرایند بودجه ریزی دارای دو بعد تکنیکی و رفتاری است که برای رسیدن به اهداف سازمانی بایـدبه آنها توجه شود. بعد تکنیکی بودجه ریزی بر محاسبات ریاضـی تأکیـد دارد، در حـالی کـه بعـدرفتاری بر توانایی رسیدن به اهداف با استفاده از نیروی منابع انسانی تمرکز می کند. بعد رفتاری و اجتماعی بودجه ریزی بخش جداییناپذیر فرایند هستند و نباید از بعد تکنیکی جدا در نظـر گرفتـهشوند. رویکرد مدیریتی، فرهنـگ سـازمانی و نگـرش نسـبت بـه کارکنـان، رویکـرد نسـبت بـهبودجه ریزی در هر سازمان را مشخص خواهد کرد (رقانادان و رامگلان، 2012).
پس از بررسی ابعاد اصلی بودجه ریزی بر مبنای عملکرد، مدل جامعی در سطح مفهومی برای پیاده سازی این روش به صورت شکل 1 ارائه می شود.

ا

حصا
فعالیت

و
هزینه

ای

ارزیابی
عملکرد

بودجه

ریزی
تغییر

مدیریت

)
توانمندساز

عامل
(

انگیزش

مدیریت

)

عامل
توانمندساز
(

برنامه

عملیاتی
کلیدی

عوامل
ت
ی
فق
و
م
استراتژی

ا

حصا

فعالیت

و

هزینه


پاسخ دهید